Trump: Gratis $5.000 voor iedereen!

Soms kijken we vanuit Europa met stijgende verbazing naar het politieke circus aan de andere kant van de oceaan. Donald Trump heeft tijdens een bijeenkomst in Dallas een opvallende belofte gedaan: elke volwassen Amerikaan krijgt $5.000 als de Republikeinen de meerderheid in het Congres behouden.

Trump noemt deze royale uitkering het “Trump-dividend”, als beloning voor het economische succes van het land. Het idee dat een president eigenhandig iedereen rijk gaat maken door simpelweg cheques uit te delen, klinkt natuurlijk als een droom. Maar achter deze gulle kerstman-actie schuilt een flinke dosis politieke opportunisme en corruptie.

Openlijke corruptie met een strik erom?

Terwijl Trump het presenteert als een zakelijk dividend van een succesvol land, noemen critici, economen en politici het plan simpelweg een politiek steekpenning en verkiezingsomkoping. Onder de Amerikaanse federale kieswet (18 U.S.C. § 597) is het immers illegaal om geld of waardevolle zaken aan te bieden in ruil voor stemmen.

Het direct koppelen van een federale uitkering van ruim een biljoen dollar aan een specifieke verkiezingsuitslag rekt de juridische en ethische grenzen van de democratie behoorlijk op.

Waarom hij deze belofte nooit kan nakomen

Voordat Amerikaanse kiezers hun nieuwe yacht gaan bestellen, is er één klein probleem: Trump kan deze belofte wettelijk en economisch helemaal niet nakomen.

1. Geen grondwettelijke macht: Volgens de Appropriations Clause van de Amerikaanse grondwet heeft een president niet de bevoegdheid om zomaar geld uit te keren. Alleen het Amerikaanse Congres gaat over het goedkeuren en toewijzen van overheidsbudgetten. Zelfs als zijn partij wint, krijgt de president niet automatisch een zak geld om uit te delen.
2. Een onbetaalbaar gat: Het uitkeren van $5.000 aan circa 245 miljoen volwassenen kost naar schatting $1,2 tot $1,35 biljoen. Vicepresident J.D. Vance suggereerde dat tariefinkomsten dit zouden kunnen dekken, maar die inkomsten schieten ruimschoots tekort voor zo’n gigantisch bedrag.
3. Hyperinflatie op de loer: Econoom Peter Schiff waarschuwde dat het drukken van geld voor deze gigantische uitkering zal leiden tot een enorme inflatiegolf. In plaats van dat iedereen rijk wordt, worden boodschappen en benzine simpelweg onbetaalbaar.

Grote beloftes, kleine lettertjes

Grote beloftes maken die niet nagekomen kunnen worden: het is een bekend fenomeen in de Amerikaanse politiek en techwereld.

Het “Trump-dividend” is dan ook vooral een campagneslogan. Geen wet, geen begroting, geen dekking. Wat er wél is: een president die een uitkering van meer dan een biljoen dollar aan een verkiezingsuitslag koppelt. Dat is geen economisch plan, maar een biedingsronde.

Vanuit Europa kijken we toe met een mengeling van verbazing en herkenning. Dit is wat wij in Nederland een gratisbiermotie noemen: een voorstel waar iedereen vóór is, precies zolang niemand hoeft uit te leggen wie de rekening betaalt.